आइतबार २९ चैत २०८२

काठमाडौँ । संयुक्त राज्य अमेरिका र इरान बीच बढ्दो तनाव अन्त्य गर्ने उद्देश्यले बहुप्रतीक्षित वार्ता इस्लामावाद मा औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ। पाकिस्तान को मध्यस्थतामा जारी उक्त संवादलाई क्षेत्रीय शान्तिका दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिएको छ।
सन् १९७९ को इरानको इस्लामिक क्रान्ति पछि पहिलो पटक दुवै देशका प्रतिनिधिहरू प्रत्यक्ष संवादमा बसेका हुन्। कडा सुरक्षा व्यवस्थाबीच जिन्नाह सम्मेलन केन्द्र मा भइरहेको वार्तामा दुवै पक्षका प्रतिनिधिहरू छुट्टाछुट्टै कक्षमा बसेर अप्रत्यक्ष रूपमा संवाद गरिरहेका छन्।
अमेरिकी टोलीको नेतृत्व जेडी भान्स ले गरेका छन् भने टोलीमा डोनाल्ड ट्रम्प का ज्वाइँ जरेड कुश्नर लगायत सहभागी छन्। इरानी पक्षको नेतृत्व मोहम्मद बाकर कालीबाफ ले गरिरहेका छन्, जसमा विदेशमन्त्री अब्बास अराघ्ची समेत सहभागी छन्।
वार्तामा अमेरिकाले इरानको आणविक कार्यक्रम सीमित गर्नुपर्ने, साथै स्ट्रेट अफ हर्मुज मा निर्बाध आवागमन सुनिश्चित गर्नुपर्ने माग राखेको छ। इरानले भने आर्थिक प्रतिबन्ध हटाउन, युद्ध क्षतिपूर्ति दिन तथा आफ्नो भूमिमाथि आक्रमण अन्त्य गर्नुपर्ने सर्त अघि सारेको छ।
दुवै पक्षबीच गम्भीर मतभेद कायमै रहेकाले वार्ताको परिणाम अनिश्चित देखिएको विश्लेषण गरिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाका जानकारहरूका अनुसार प्रारम्भिक प्रस्तावहरू आदान–प्रदान भए पनि सहमतिमा पुग्न अझै चुनौतीपूर्ण रहने सम्भावना छ।
वार्ताको सुरक्षालाई मध्यनजर गर्दै इस्लामावादका मुख्य सडकहरू बन्द गरिएका छन् भने सर्वसाधारणलाई सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार वार्ता सफल भए दीर्घकालीन शान्तिको सम्भावना बलियो हुने भए पनि असफल भए क्षेत्रीय तनाव झन् चर्किन सक्नेछ।
समग्रमा, इस्लामावाद वार्ताले कूटनीतिक संवादको ढोका खुलेको संकेत गरेको छ, तर विश्वासको अभाव, परस्पर विरोधी माग र रणनीतिक स्वार्थका कारण सहमतिमा पुग्ने प्रक्रिया अझै प्रारम्भिक चरणमै रहेको देखिन्छ।