काठमाडौं, वैशाख २०८३
नेपालको राजनीतिमा लामो समयदेखि प्रभाव जमाउँदै आएका केपी शर्मा ओली नेतृत्वमा रहेको नेकपा (एमाले) भित्र पछिल्लो समय गम्भीर आन्तरिक संकट देखिन थालेको छ। पार्टीभित्र बढ्दो असन्तुष्टि, कमजोर चुनावी प्रदर्शन र नेतृत्व शैलीप्रतिको आलोचनाले ‘ओली युग’ क्रमशः कमजोर बन्दै गएको संकेत दिएको छ।
हालै सम्पन्न आम निर्वाचनमा एमालेले अपेक्षित नतिजा हासिल गर्न नसक्नु र त्यसपछि देखिएका राजनीतिक तथा कानुनी विवादहरूले पार्टीको साखमा असर परेको विश्लेषण गरिएको छ। यो हार केवल संख्यात्मक नभई वैचारिक र संगठनात्मक संकटको रूपमा पनि व्याख्या हुन थालेको छ।
पार्टीभित्र अहिले नेतृत्वको कार्यशैलीप्रति असन्तुष्टि चुलिँदै गएको छ। विशेष महाधिवेशनको माग, हस्ताक्षर अभियान तथा ‘पार्टी पुनर्गठन’ का आवाजहरूले एमालेभित्रको आन्तरिक समीकरण परिवर्तनतर्फ उन्मुख रहेको देखाउँछन्। विगतमा अध्यक्ष ओलीका निर्णयमा खुलेर समर्थन गर्ने नेताहरू नै अहिले सुधार र वैकल्पिक नेतृत्वको पक्षमा उभिन थालेका छन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार पार्टीमा निर्णय प्रक्रियाको अत्यधिक केन्द्रीकरण, सीमित ‘कोर टिम’ को प्रभाव र तल्लो तहका कार्यकर्तासँग बढ्दो दूरीले एमालेको आन्तरिक लोकतन्त्र कमजोर बनाएको छ। यसको असर कार्यकर्ता पंक्तिमा देखिएको निराशा र असन्तोषमा प्रस्ट देखिन्छ।
एमालेभित्र अहिले पुरानो नेतृत्वलाई निरन्तरता दिने कि नयाँ पुस्तालाई अवसर दिने भन्ने विषयमा गम्भीर बहस चलिरहेको छ। कतिपय नेताहरूले ‘पार्टी र देशको आवश्यकता’ भन्दै नेतृत्व परिवर्तनको आवश्यकता औंल्याउन थालेका छन् भने धेरैजसो नेताहरू ‘पर्ख र हेर’ को अवस्थामा देखिन्छन्।
राजनीतिमा कुनै पनि नेता अपरिहार्य नहुने मान्यताबीच एमालेको वर्तमान संकटलाई केवल व्यक्तिको नभई कार्यदिशा र नेतृत्व शैलीसँग जोडिएको रूपमा हेरिएको छ। यदि नेतृत्वले समयमै आत्मसमीक्षा गर्दै समावेशी र सामूहिक ढाँचामा पार्टी सञ्चालन गर्न सकेन भने वैकल्पिक नेतृत्व उदाउने सम्भावना बलियो हुँदै जाने विश्लेषण गरिएको छ।
एमाले अहिले एक महत्वपूर्ण मोडमा उभिएको छ। आगामी दिनमा पार्टीले कुन दिशा लिन्छ भन्ने कुरा नेतृत्वको निर्णय क्षमता र आन्तरिक एकतामा निर्भर रहनेछ। तर, स्पष्ट संकेत के देखिन्छ भने—हिजोको बलियो संगठनात्मक आधार र आजको यथार्थबीचको दूरी घटाउनु पार्टी नेतृत्वका लागि चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ।